ULAŞTIRMA MEVZUATI - 2

KARAYOLU TAŞIMA KANUNU VE YÖNETMELİĞİ
Kanunun Amacı

- Karayolu taşımalarını ülke ekonomisinin gerektirdiği şekilde düzenlemek,
- Taşımada düzeni ve güvenliği sağlamak,
- Taşımacı, acente ve taşıma işleri komisyoncuları ve benzeri hizmetlerin şartlarını belirlemek,
- Taşıma işlerinde istihdam edilenlerin niteliklerini, haklarını ve sorumluluklarını belirlemek,
- Karayolu taşımalarının, diğer taşıma sistemleri ile birlikte ve birbirlerini tamamlayıcı
olarak hizmet vermesini ve mevcut imkânların daha yararlı bir şekilde kullanılmasını sağlamaktır.

Kanunun Kapsadığı Konular
Kamuya açık karayolunda motorlu taşıtlarla yapılan;
- Yolcu ve eşya taşımaları, taşımacıları, taşıma acentelerini, taşıma işleri komisyoncularını, nakliyat ambarı ve kargo işletmecilerini, taşıma işlerinde çalışanlar ile taşımalarda yararlanılan her türlü taşıt, araç-gereç, yapılan ve benzerlerini kapsar.

Kapsamadığı konular
- Özel otomobillerle ve bunların römorklarıyla yapılan taşımalar,
- Genel ve katma bütçeli dairelerle, il özel idareleri, belediyeler, üniversiteler ve kamu iktisadî teşebbüslerine ait otomobillerle yapılan taşımalar,
- Türk Silahlı Kuvvetlerine ait motorlu taşıt ve bunların römorkları ile yapılan taşımalar,
-Lastik tekerlekli traktörlerle çekilen römorklarla yapılan taşımalar, bu kanun hükümlerine tâbi değildir.
- Bunun dışında;
- İl sınırları içerisindeki taşımalar ile
- 100 kilometreye kadar olan şehirlerarası taşımaların düzenlenmesi il ve ilçe trafik komisyonları ile işbirliği yapılmak suretiyle ilgili valiliklere,
- Belediye sınırları içerisindeki şehir içi taşımalar belediyelere bırakılabilir.
-Ayrıca 2007 yılında OKUL SERVİS ARAÇLARI HİZMET YÖNETMELİĞİ çıkartılarak Öğrenci Taşımacılığı ayrı bir yönetmelikle düzenlenmiştir.

Bazı Tanımlar
Ara Durak:
Düzenli yolcu taşımacılığında, kalkış noktası ile varış noktası arasında bulunan, yolcuların asgari ihtiyaçlarının karşılandığı ve yolcu indirilip bindirilen yer.
Arızî Sefer: Aynı taşıtla bütün güzergâh boyunca aynı yolcu grubunun taşınması ve kalkış noktasına geri getirilmesi şeklindeki kapalı kapı seferleri ile gidişi dolu, dönüşü boş veya gidişi boş, dönüşü dolu seferlerdir.

Dağıtıcı: Tek parçada en fazla 5 kg ağırlığındaki kargoların kısa sürede kapıdan kapıya kendi nam ve hesabına dağıtımını yapacak gerçek ve tüzel kişi,

Depo: Eşyanın açık veya kapalı alanda muhafaza edilmesine uygun olan yer.

Düzenli Sefer: Belirli bir zaman ve ücret tarifesine göre, tespit edilmiş bir güzergâhta önceden açıklanmış yerleşme birimleri arasında yapılan taşımalar.

Eşya (yük): İnsandan başka taşınabilen canlı veya cansız her türlü nesneye eşya denir.

Gabari: Taşıtların yüklü veya yüksüz olarak karayolunda güvenli seyirlerini temin amacı ile uzunluk, genişlik ve yüksekliklerini belirleyen ölçüler.

Gönderen: Eşyayı taşımacıya teslim eden, gönderileni belirleyen ve taşıma senedini imzalayan kişi.

Gönderilen: Sevk irsaliyesi, taşıma irsaliyesi ve taşıma senedinde belirtilen eşyanın teslim edileceği kişi.

İstiap Haddi veya Taşıma Kapasitesi: Bir taşıtın veya aracın güvenle taşıyabileceği imalat standardında belirtilen en çok yük ağırlığı veya yolcu ve hizmetli sayısı.

Kalkış Noktası: Yolcunun taşıta bindiği veya eşyanın taşımacıya teslim edildiği yer.

Kargo: Tek parçada en fazla 100 kg' mı geçmeyen genellikle ambalaj ve kap erişinde olan küçük boyutlu koli, sandık, paket gibi parça eşya

Mekik Sefer : Birden fazla gidiş ve dönüş seferinde aynı kalkış yerinden aynı varış erine önceden gruplandırılmış yolcuların taşınması.

Orta Düzey Yönetici (ODY): Yönetmelik kapsamında faaliyet gösteren bir gerçek veya tüzel kişiliğin taşımacılık faaliyetlerini sürekli ve etkin bir şekilde sevk ve idare eden müdür/idareci, şef, uzman, operasyon yöneticisi, operatör ve benzeri unvanlarla istihdam edilen kişi.

Özel İzin Belgesi: Taşımalarda geçiş belgesi aranmadan, geçiş belgesi yerine geçmek üzere ve Türk ihraç ürünlerini taşımak amacıyla yabancı plakalı taşıtlara verilen belge.

Parça Başına Taşıma: Bir veya birden çok gönderenin aynı veya birbirinden ayrı gönderilene ait eşyaların taşınması.

Sevk İrsaliyesi: Yurt içi taşımalarda, gönderilen eşya için, gönderen tarafından düzenlenen eşyanın içeriğini, ağırlığını, hacmini, paketleme veya ambalaj şekli ile gerçek değerini belirleyen ve gönderenin beyanına dayanan ilgili mevzuat hükümleri uyarınca düzenlenen belge.

Taşıma Güzergâhı: Taşımanın başladığı kalkış noktasından bittiği varış noktasına kadar ara duraklar da dâhil takip edilen yol.

Taşıma Hattı: Düzenli yolcu taşımacılığında, taşımanın başladığı kalkış noktası ile bittiği varış noktasındaki yerleşim yerleri.

Taşıma Senedi: Eşya ve kargo taşımalarında gönderen ile yetki belgesi sahibi arasında akdedilen, ilgili diğer mevzuat ve KTY' de belirlenen şartlan içeren belge ile bu tür bir sözleşmede bulunması gereken bilgileri içermesi halinde taşıma senedi yerine geçecek olan taşıma faturası, taşıma irsaliyesi veya irsaliyeli taşıma faturası.

Taşımacı: Taşımacı yetki belgesine sahip olan ve kendi nam ve hesabına taşımayı bir ücret karşılığı üstlenen gerçek veya tüzel kişiler denir.
Taşıt Belgesi: Yetki belgesi sahibinin kullanacağı taşıtların niteliğini ve sayısını liste halinde gösteren yetki belgesinden ayrı, yetki belgesinin eki olarak düzenlenen belge.

Taşıt Kartı: Bir taşıtın yalnız bir yetki belgesinin eki taşıt belgesinde kayıtlı olduğunu ve bu belge altında çalıştırılabileceğini gösteren belge.

Transit Taşıma: Herhangi bir ülkede başlayan ve en az bir ülke topraklan üzerinden geçtikten sonra bir başka ülkede sona eren, başlama ve sona erme ülkeleri dışında kalan ülkeler üzerinden yapılan taşımaları kapsayan yolcu veya eşya taşımaları.

Ücret Tarifesi: Düzenli taşımalarda taşıma faaliyetlerini ücret yönünden düzenleyen ve uyulması zorunlu olan belge.

Üst Düzey Yönetici (ÜDY): KTFMYEY kapsamında faaliyet gösteren bir gerçek veya tüzel kişiliği temsil ederek yeterli, sürekli ve etkin bir şekilde yöneten yönetim kurulu başkanı, yönetim kurulu üyesi, genel müdür, genel koordinatör, genel sekreter ve benzeri konumundaki veya bu unvanlarla istihdam edilen kişi

Zaman Tarifesi: Düzenli taşımalarda taşıma faaliyetlerini zaman yönünden düzenleyen ve uyulması zorunlu olan belge.